Alan yeni olduğu için terimler de yeni. Burada geçen her tanım, tek başına okunduğunda anlaşılacak şekilde yazıldı.
Bir markanın ChatGPT, Gemini, Perplexity gibi yapay zekâ cevap platformlarında ne sıklıkla, hangi bağlamda ve kimin yanında anıldığının ölçülebilir hâlidir.
İlgili:GEO (Generative Engine Optimization)Anılma Oranı (Mention Rate)
Markanın anıldığı cevapların, toplam cevap sayısına oranıdır. 100 sorgudan 32’sinde anılıyorsanız anılma oranınız %32’dir.
AI görünürlüğünün en temel metriğidir; ancak tek başına yanıltır — nasıl ve kaçıncı sırada anıldığınızı göstermez.
AI görünürlüğünü 0-100 arası tek bir sayıya indirgeyen bileşik skordur: anılma oranı %30, ses payı %20, sıra konumu %15, kaynak payı %15, duygu tonu %10, bilgi doğruluğu %10.
Ağırlıklar kuruluş bazında değiştirilebilir.
İlgili:Anılma Oranı (Mention Rate)Ses Payı (Share of Voice)Kurtarma Turu (Recovery Turn)
Tek bir soruyla yetinmeyip “başka alternatif var mı?”, “daha uygunu?” gibi takip sorularıyla devam eden ölçüm kurgusudur.
Gerçek kullanıcı davranışını tek soruluk testlerden çok daha iyi temsil eder.
Yapay zekânın cevabında gösterdiği kaynaklar arasında kendi alan adınızın payıdır.
Anılmak ile kaynak gösterilmek farklı şeylerdir. Marka adınız geçtiği hâlde kaynak olarak rakibinizin sitesi gösteriliyor olabilir.
İlgili:Alıntılanma (Citation)
Markanın çok turlu bir konuşmada ilk kez kaçıncı turda ortaya çıktığıdır. 1 = ilk cevapta anılıyor; 3 = ancak kullanıcı alternatif istediğinde geliyor.
İlk cevapta çıkmamak ile hiç çıkmamak farklı sorunlardır ve farklı çözüm gerektirir. Bu metrik ikisini ayırır.
İlgili:Çok Turlu Senaryo
Sorunun satın alma yolculuğundaki amacıdır: keşif, karşılaştırma, satın alma, sorun giderme ve itibar.
Dengeli bir ölçüm için beş niyetin de temsil edilmesi gerekir.
İlgili:Prompt (Sorgu)
Yapay zekâya soruyu soran kurgusal kullanıcı profilidir; rol, hedef, karar kriterleri, kısıtlar ve bölge bilgisi içerir.
Yapay zekâ, soruyu soranın bağlamına göre farklı markalar önerir. Fiyat odaklı bir KOBİ sahibi ile kurumsal satın almacı aynı soruya farklı cevap alır.
Yapay zekâya gönderilen soru metnidir. Ölçümde, satın alma yolculuğunun farklı aşamalarını temsil eden prompt setleri kullanılır.
İlgili:PersonaNiyet Türleri
Bir cevap kümesindeki tüm marka anmaları içinde sizin payınızdır. Rakiplerinize göre göreli konumunuzu gösterir.
Anılma oranınız artarken ses payınız düşüyorsa, pazar sizden hızlı büyüyor demektir.
Markanın cevap içinde kaçıncı sırada anıldığıdır. İlk sırada anılmak, beşinci sırada anılmaktan belirgin biçimde değerlidir.
İlgili:Anılma Oranı (Mention Rate)CVS (Citeance Visibility Score)
Yapay zekâ şirketlerinin web içeriğini toplamak için kullandığı tarayıcılardır. İki türü vardır: model eğitimi için toplayanlar ve kullanıcı sorusu anında içerik getirenler.
Ayrım kritiktir. GPTBot eğitim içindir; OAI-SearchBot ise ChatGPT’nin arama sonuçlarında sitenizi gösterebilmesi için gereklidir.
Kullanıcı soru sorduğunda güncel içeriği getiren tarayıcıdır. OAI-SearchBot, PerplexityBot ve Claude-SearchBot bu gruptadır.
Engellendiğinde markanız o platformun cevaplarında kaynak gösterilemez.
İlgili:AI BotlarıEğitim Botu
İçeriği yapay zekâ modelinin eğitiminde kullanmak üzere toplayan tarayıcıdır. GPTBot, Google-Extended ve Applebot-Extended bu gruptadır.
Engellemek, cevaplarda anılmanızı doğrudan engellemez.
İlgili:AI BotlarıArama / Cevap Botu
Sitenin kök dizinine konan, yapay zekâ ajanlarına siteyi özetleyen markdown biçiminde bir metin dosyasıdır.
Henüz evrensel bir standart değildir ve tüm platformlar okumaz. Tek başına yeterli değil; yapılandırılmış içeriğin tamamlayıcısıdır.
Sitenin kökünde bulunan, hangi tarayıcının hangi yolları tarayabileceğini belirten dosyadır.
AI görünürlüğünde en sık karşılaşılan ve en kolay çözülen sorun, cevap botlarının burada farkında olmadan engellenmesidir.
İlgili:AI BotlarıArama / Cevap Botu
Sayfa içeriğinin ne anlama geldiğini makinelere açıkça bildiren işaretleme biçimidir. Organization, FAQPage, Product ve Article en sık kullanılan tiplerdir.
Zorunlu değildir ama içeriğin doğru sınıflandırılmasını belirgin biçimde kolaylaştırır.
İlgili:GEO İçeriğillms.txt
Yapay zekânın cevabında bir kaynağı bağlantı olarak göstermesidir. Anılmadan farklıdır: marka adı geçmeden de kaynak gösterilebilir.
Alıntılanmak için yazılmış içeriktir: cevabı ilk 40-60 kelimede veren, tablo ve liste hâlinde yapılandırılmış, kaynaklı ve bağlamından koparıldığında da anlamlı metin.
Klasik SEO içeriği sıralama için yazılır; GEO içeriği alıntılanmak için. Fark üslupta değil, bilginin paketlenme biçimindedir.
İlgili:Alıntılanma (Citation)Yapılandırılmış Veri (schema.org)
Yapay zekânın gerçek olmayan bir bilgiyi emin bir dille üretmesidir. Marka bağlamında yanlış kuruluş yılı, olmayan bir ürün veya hatalı hizmet bölgesi olarak ortaya çıkar.
İlgili:Marka Bilgi Denetimi
Modelin cevabını, eğitim verisi yerine anlık olarak getirdiği web kaynaklarına dayandırmasıdır.
Temellendirme açıkken içerik değişiklikleri günler içinde cevaplara yansıyabilir; kapalıyken model ağırlıklarındaki eski bilgi tekrarlanır.
İlgili:AI BotlarıArama / Cevap Botu
Bir markanın üretken yapay zekâ sistemlerinin ürettiği cevaplarda anılmasını ve kaynak gösterilmesini sağlama disiplinidir.
Klasik SEO arama sonuç sayfasındaki sırayla ilgilenir; GEO doğrudan cevabın içinde yer alıp almadığınızla ilgilenir. GEO, SEO’nun yerini almaz — üzerine kurulur.
Yapay zekânın marka hakkında söylediklerinin, markanın doğrulanmış gerçekleriyle karşılaştırılması ve sapmaların düzeltme planına bağlanmasıdır.
Görünür olmak yetmez; doğru görünmek gerekir. Yanlış bilgiyle görünürlüğü artırmak zarar verir.
Aynı sorgu setinde rakip markaların anılma, sıra ve kaynak payı değerlerinin sizinkiyle yan yana ölçülmesidir.
İlgili:Ses Payı (Share of Voice)
Bir sitenin arama motoru sonuç sayfalarındaki sırasını iyileştirme disiplinidir.
GEO ile rakip değil tamamlayıcıdır: taranamayan, yavaş ve zayıf otoriteli bir site yapay zekâ cevaplarında da kaynak gösterilmez.
Bu terimleri uygulamada görmek isterseniz GEO’ya giriş yazısı ve GEO rehberi iyi bir başlangıç noktası.
Markanızın altı AI platformundaki taban görünürlük raporunu ücretsiz çıkaralım.